bütünü ve ilişkiler ağını görmeyi sağlayan bir bakış açısı

 

Nedir?

Bir tanıtım denemesi

Sistem dinamikleri, karmaşık sistemlerin davranışını anlamayı ve istenen yönde değiştirmeye yönelik politikalar geliştirmeyi amaçlayan sayısal bir modelleme yöntemidir. Bu korkutucu tanımı biraz daha anlaşılır hale getirmeye çalışalım…

Sistem
Karmaşık sistem
Karmaşık sistem davranışı
Karmaşık sistem davranışını anlamak
Karmaşık sistem davranışını anlamak ve istenen yönde değiştirmeye yönelik politikalar geliştirmek
Karmaşık sistem davranışını anlamak ve istenen yönde değiştirmeye yönelik politikalar geliştirmeyi amaçlayan sayısal bir modelleme yöntemi

 
 
 

Heraclitus

πάντα χωρεῖ καὶ οὐδὲν μένει” καὶ “δὶς ἐς τὸν αὐτὸν ποταμὸν οὐκ ἂν ἐμβαίης

HeraclitusEfesli Filozof (MÖ 535-575)

Panta chōrei kai ouden menei kai dis es ton auton potamon ouk an embaies.

Everything changes and nothing remains still … and … you cannot step twice into the same stream.

Her şey değişir ve hiçbir şey aynı kalmaz … ve … aynı nehire ikinci kez giremezsin.

Publius Ovidius Naso (Ovid)

Cuncta fluunt, omnisque vagans formatur imago.
Ipsa quoque assiduo labuntur tempora motu.

Publius Ovidius Naso (Ovid)Romalı Şair (MÖ 43 - MS 18)

Everything flows and everything is shaped as a wandering image.
Time itself also glides in constant motion, exactly like a river.

Her şey akar ve her şey başıboş dolaşan görüntüler şekindedir.
Zamanın kendisi de, aynı bir nehir gibi, sabit bir devinimle akar.

Etkinlikler

Neler yaptık, yapıyoruz, planlıyoruz?

Yaklaşan etkinlikler..

Yükleniyor... Yükleniyor...

 
 
 

Publius Vergilius Maro (Virgil)

Felix, qui potuit rerum cognoscere causas.

Publius Vergilius Maro (Virgil)Romalı Şair (MÖ 70 - MS 19)

Happy is he who can discover the causes of things.

“Şey”lerin nedenlerini anlayabilene ne mutlu!

Kamo no Chōmei

行く川のながれは絶えずして、しかも本の水にあらず。よどみに浮ぶうたかたは、かつ消えかつ結びて久しくとゞまることなし。世の中にある人とすみかと、またかくの如し。

Kamo no ChōmeiJapon Şair (1155-1216)

Though the river’s current never fails, the water passing, moment by moment, is never the same.
Where the current pools, bubbles form on the surface, bursting and disappearing as others rise to replace them, none lasting long.
In this world, people and their dwelling places are like that, always changing.

Hayâlî (Mehmet)

Cihân-ârâ cihân içindedir ârâyı bilmezler
O mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezler

Hayâlî (Mehmet)Divan edebiyatı şairi (1500-1557)

Evrenin güzelliği evrenin içindedir, kişiler bu güzelliği bilmezler,
tıpkı denizin içinde olduğu halde denizden habersiz balıklar gibi..

Videolar

YouTube üzerinden yayınladığımız videolar

Sistem Dinamikleri derken

Sistem Dinamikleri derken

Havuzda Su Hesapta Para

Havuzda Su Hesapta Para

Türkiye Nüfusu ve 3 5 8 Çocuk

Türkiye Nüfusu ve 3 5 8 Çocuk

Türkiye Nüfusu ve 15 Yaşında Doğmak

Türkiye Nüfusu ve 15 Yaşında Doğmak

Tedarik Zincirinde Dalgalanma – Küçük Kamçı

Tedarik Zincirinde Dalgalanma – Küçük Kamçı

Tedarik Zincirinde Dalgalanma – Büyük Dalga

Tedarik Zincirinde Dalgalanma – Büyük Dalga

Ortak Kaynakların Trajedisi – Fishbanks

Ortak Kaynakların Trajedisi – Fishbanks

Büyümenin Sınırları – Nedir

Büyümenin Sınırları – Nedir

Büyümenin Sınırları – Üçüncü Devrim

Büyümenin Sınırları – Üçüncü Devrim

Fizik – Tek Boyutta Hareket

Fizik – Tek Boyutta Hareket

İşkolik ve Yedinci Gün

İşkolik ve Yedinci Gün

Şehir Dinamikleri – İşyeri Nüfus Konut

Şehir Dinamikleri – İşyeri Nüfus Konut

 
 
 

Jay W. Forrester

Labor turmoil, bankruptcy, inflation, economic collapse, political unrest, revolution, and war testify that we are not yet expert enough in the design and management of social systems.

Our social systems are far more complex and harder to understand than our technological systems. Why, then, do we not use the same approach of making models of social systems and conducting laboratory experiments on those models before we try new laws and government programs in real life?

Jay W. ForresterProfessor Emeritus of Management System Dynamics

İşgücü dalgalanmaları, iflaslar, enflasyon, ekonomik çöküşler, politik huzursuzluklar, devrimler ve savaşlar sosyal sistemleri tasarlamakta ve yönetmekte daha yeteri kadar ustalaşmadığımızı doğrulamaktadır.

Sosyal sistemler, teknolojik sistemlerden çok daha karmaşıktır ve çok daha zor anlaşılır. O zaman, yeni kanunlar ve devlet programları uygulamadan önce, neden aynı yaklaşımı gösterip sosyal sistemlerin modellerini kurmuyor ve bu modeller üzerinde denemeler yapmıyoruz?

John D. Sterman

System dynamics helps us expand the boundaries of our mental models so that we become aware of, and take responsibility for, the feedbacks created by our decisions.

John D. StermanJay W. Forrester Professor of Management at the MIT Sloan School of Management

Sistem dinamikleri, zihinsel modellerimizin sınırlarını genişletmemize yardım eder, böylece kararlarımız ürettiği geribeslemelerin farkına varır, sorumluluğunu alırız.

Kaynaklar

Buca / İzmir

Stella 10 Player (17MB)
Tedarik Zinciri – Küçük Kamçı Model Simulasyon
Tedarik Zinciri – Büyük Dalga – 2 Firma Model Simulasyon
Tedarik Zinciri – Büyük Dalga – 4 Firma Model Simulasyon
Sürdürülebilir Toplum – Ortak Kaynakların Trajedisi – Fishbanks Model Simulasyon
Sürdürülebilir Toplum – Büyümenin Sınırları – World3 (İngilizce) Model Simulasyon
İşkolik ve Yedinci Gün Model
CLD
Sistem Dinamikleri Yaklaşımı ile Fizik - Tek Boyutta Hareket Modeller
Şehir Dinamikleri - İşyeri Nüfus Konut Model
Sistem Dinamikleri – Tanıtım DenemesiYaz: Emre Göktepe
Sistem Dinamikleri – İşin Başı – Üstel BüyümeYaz: Emre Göktepe
25 veya daha az kelime ile Sistem DüşüncesiYaz: Debra Lyneis
Çev: Emre Göktepe
Systems Thinking "in 25 Words or Less"Yaz: Debra Lyneis
Asansörde Sistem Dinamikleri Tanımı Yaz: Paul Newton
Çev: Kamber Güngör,
Düz: Kübra Bolay Özemre
System Dynamics in the ElevatorYaz: Paul Newton
Sistem Düşüncesi – 4 Anahtar Soru Yaz: Barry Richmond
Çev: Mustafa Çakır
Düz: Kübra Bolay Özemre
Systems Thinking - Four Key Questions Yaz: Barry Richmond
İlaç Sektöründe Pazar Paylarının Analizi: Yeni Lanchester Stratejisi ve Sistem Dinamikleri Yaz: Yrd. Doç. Dr. Aşkın Özdağoğlu,
Yrd. Doç. Dr. Güzin Özdağoğlu,
Emre Göktepe
Kaner Eyüboğlu
Lanchester Stratejisi ve Sistem Dinamikleri: Büyük Taarruz Üzerinde İnceleme Yaz: Yrd. Doç. Dr. Aşkın Özdağoğlu
Güneydoğu Anadolu Projesi ve Sürdürülebilir Kalkınma: Dinamik Sistem Modellemesi Yaklaşımı
(GAP Bölge Kalınma İdaresi Başkanlığı'na Sunulan Rapor. 2001)
Yaz: Doç. Dr. Ali Kerem Saysel,
Prof.Dr. Yaman Barlas.
Sistem Düşüncesi nedir?
(Okul öncesi eğitimde sistem düşüncesi projesi için hazırlanan tanıtım dokümanı)
Düz: Emre Göktepe
19277Enflasyonun sistem dinamiği yöntemi ile incelenmesiCafer Erhan BozdağProf.Dr. Haluk ErkutYüksek LisansTürkçe1991
21704Performans yönetimi için dinamik bir stratejik kontrol modeliSeçkin PolatProf.Dr. Haluk ErkutDoktoraTürkçe1992
152491Modeling The Dynamics of Global Sustainability, Based on Developed-Developing Nations DistinctionGönenç YücelProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2004
181268Scuba Diving Simulator: Testing Real Time Decision Making in a Feedback EnvironmentEvrim DalkıranProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2006
181271Generic Dynamic Patterns: Testing By Empirical EvidenceSercan SoyluProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2006
181272Modeling The Dynamics of a Food Product Life Cycle for a Given Age GroupDerya Seyman Prof.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2006
181280A Dynamic Simulation Model for Long-Term Hypertension ProgressionFırat İncioğluProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2006
196792A Dynamic Analysis of Long Term Impacts of Genetically Modified Crops on Agriculture
(Ek bilgi)
Burcu TanProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2005
196802A Dynamic Simulator for The Management of Disorders of The Body Water MetabolismÖzge KaranfilProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2005
226872İlköğretim fen ve teknoloji dersinde sistem dinamiği yaklaşımının tutuma, başarıya ve farklı becerilere etkisinin araştırılmasıHasret NuhoğluProf.Dr.Necati YalçınDoktoraTürkçe2008
230789Tedarik zincir yönetiminin sistem dinamiği ve ajan bazlı yaklaşımla modellenerek karşılaştırılmasıMurat GökçeYrd. Doç. Dr. Murat AyanoğluDoktoraTürkçe2008
232485Development of Tolerance and Dependence in Barbiturate Use: a Systems Modeling Approach
(Ek bilgi)
Ali Osman KonurayProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2008
232486Supply Chain Modeling and Analysis At Alternative Levels of AggregationGüven DemirelProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2008
246011A Simulation Model for Blood Cholesterol Dynamics and Related DisordersEmre Muzaffer DemirezenProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2009
246038Application of Genetic Algorithms To Analysis and Policy Design in System DynamicsCeyhun EksinProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2009
255860Simulation Modeling of Body Weight Dynamics and Web Game DevelopmentMert Emrah NuhoğluProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2009
255864The Dynamics of Publication and Citation Networks in AcademiaBurak EskiciProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2009
255906A dynamic simulation model of carbon circulation and methane feedbacks in anthropogenic climate changeYeşim Atağ AkpınarDoç. Dr. Ali Kerem SayselYüksek Lisansİngilizce2010
256118Understanding the role of family doctors using system dynamics modelingMehmet Çağrı DedeoğluYrd. Doç. Dr. Evrim Didem GüneşYüksek Lisansİngilizce2009
268256A decision support system for electricity generation investmentMerih Ayşe AlpagutProf. Dr. Tevfik GüyagülerDoktoraİngilizce2010
268462A complex dynamical systems model of education, research, employment, and sustainable human developmentEzgi ErdoğanProf. Dr. Meral AzizoğluYüksek Lisansİngilizce2010
268961Analysis of local sectoral policies via system dynamics approach: The case of Alanya tourism sectorBurcu DumbarDoç. Dr. Erol SayınYüksek Lisansİngilizce2009
270461A Methodology for Statistical Sensitivity Analysis of System Dynamics ModelsMustafa HekimoğluProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2010
286450Modeling The Dynamics of Academic Publications and CitationsNisa ÖnselProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2011
292394Sistem dinamiği yaklaşımı ile teknolojik öngörümBahadır DumanProf. Dr. Fethi ÇalışırYüksek LisansTürkçe2010
297825A Dynamic Simulation Model for Long Term Bone Mass Homeostasis and OsteoporosisCanan HerdemProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2011
315413Hierarchical and distributed planning in project and operations managementGülay Arzu GündüzProf. Dr. Füsun ÜlenginDoktoraİngilizce2011
325549Simulation Games, Complexity and LearningOnur ÖzgünProf.Dr.Yaman BarlasDoktoraİngilizce2012
325570Modeling The Dynamics of Thyroid Hormones and Related DisordersOylum ŞekerProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2012
325573Strategic Analysis of Product Recovery Management By Using System Dynamics ApproachBeril ÜzmezProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2012
338854Dynamic Impacts of Performance Based Payment System on Public Hospitals in TurkeyTuğrul MekerProf.Dr.Yaman BarlasYüksek Lisansİngilizce2013
System Zoo 3 Simulation Models - Economy, Society, Development, H.Bossel, 2007.
Çeşitli konulardan derlenmiş küçük modeller üzerinden kolay anlaşılır, bilgilendirici bir kitap. Sistem dinamikleri konusunda temel bilgiyi varsayıyor. Kesinlikle öneririm.
2007
System Zoo 1 Simulation Models - Elementary Systems, Physics, Engineering, H.Bossel, 2007.
Çeşitli konulardan derlenmiş küçük modeller üzerinden kolay anlaşılır, bilgilendirici bir kitap. Sistem dinamikleri konusunda temel bilgiyi varsayıyor. Kesinlikle öneririm.
2007
The Fifth Discipline Fieldbook, P.Senge, 1994.
5.Disiplin (Fifth Discipline) kitabının kapsamlı açıklaması.594 sayfa. Her sayfasında bilgi var. Öğrenen organizasyonlar konusunda gerçekten birşeyler öğrenmek isteyenler için mutlaka okunması gereken temel bir kitap. Her disiplinin örneklerle ayrıntılı açıklaması, kitap önerileri, örnek olaylar, uygulama önerileri ve hatta uygulamaya yönelik oyunlar bile var. Ayrılacak zamana değer.
1998
Ackoff’s Best – His Classic Writings on Management, R.Ackoff, 1999.
Ackoff’un çeşitli konulardaki düşüncelerini tek kitapta öğrenemek için iyi bir başlangıç kitabı. Ben kitaptaki düşüncelerden çok yararlandım. İçinde herhangi bir teknik veya yöntem yok. Yönetim felsefesi (diye adlandırdığım). Yöneticilere tavsiye ederim. Farklı bakış açısı kazandırabilir.
1999
Industrial Dynamics, J.W.Forrester, 1999 (1961).
Sistem Dinamileri konusunda klasik bir kitap. Kuramcısı olan Forrester’ın çok anlaşılır biçimde yazdığı ve doğrudan uygulamaya yönelik bir kitap. Üretim-dağıtım sistemleri, Tanıtım, müşteri-Üretici-Çalışan modelleri ayrıntılı olarak açıklanıyor.
1961
The “Thinking” In Systems Thinking, B.Richmond, 2000.
Sistem düşüncesini kullanabilmek için gereken düşünme biçimlerinin açıklandığı bir kitap. Bence sistem düşüncesi ile ilgili ilgisiz herkesin okumasında yarar var. Kısa ve bilgilendirici.
2000
Billibonk and the Thorn Patch, P.Ramsey, 1997.
Çocuklar için resimli bir hikaye kitabı. Kitap, sistem düşüncesini çok küçük yaşta aktarabilmek amacı ile, buna uygun kurgulanan bir hikaye yardımı ile temel kavramları anlatıyor. Çocuğu olanların mutlaka çocuklarına okumasında yarar var.
1997
System Zoo 2 Simulation Models - Climate, Ecosystems, Resources, H.Bossel, 2007.
Çeşitli konulardan derlenmiş küçük modeller üzerinden kolay anlaşılır, bilgilendirici bir kitap. Sistem dinamikleri konusunda temel bilgiyi varsayıyor. Kesinlikle öneririm.
2007
Modeling Dynamic Systems: Lessons for a First Course, D. Fisher, 2005.
Ortaöğretim (lise) düzeyinde, bütünsel konularının işlendiği bir ders kitabı. Önceki kitaptan farklı olarak, matematik gibi sadece bir konu üzerine değil. Her bir konu (nüfus, vücutta ilacın yayılımı, salgın hastalıklar, paskalya adası, şehir dinamikleri, arz-talep, kirlilik, vb.) bir proje gibi işlenebilir.
2005
Business Dynamics, J.Sterman, 2000.
MIT’de bugn anlatılan hali ile sistem dinamikleri. Sistem dnamiklerine bu kitap ile başlanabilir. Forrester’ın anlatımına göre aynı bilgiler daha fazla cümle kurularak açıklanmış. Ancak rahat okunuyor. 5.Disiplin kitabı ile gündeme gelen, sistem dinamiklerine göre daha sözel tanımlamalarla çalışan “Sistem düşüncesi” konusunda da bilgi verilmiş.
2000
Thinking in Systems - A Primer by Donella Meadows, D.Meadows, 2008.
Yazar, "Limits To Growth" kitabının yazarlarından. Çevre konusunda, kişiselden küresele , sistem düşüncesi yaklaşımını kullanarak, sorun çözem becerisini artırmayı amaçlayan bir kitap.
2008
An Introduction to Systems Thinking with STELLA, B. Richmond, 2005.
Yazar, Stella yazılımının üretici firmasının kurucusu. Bu nedenle sanki programın el kitabı gibi görünüyor ama değil. Konunun derinliğini en kolay anlaşılır biçimde gösteren kitaplardan biri.
2005
Lessons in Mathematics: A Dynamic Approach, D. Fisher, 2001.
Ortaöğretim (lise) düzeyinde, fizikle birlikte matematik konularının işlendiği bir ders kitabı (sorular, uygulamalar, modeller, ders planları)
2001
Limits to Growth: The 30-Year Update, D.H. Meadows J.Randers D.L.Meadows, 2004.
Sistem dinamikleri yaklaşımının kullanıldığı çok ünlü bir proje. 30 yıl önce hazırlanan senaryolardan "pek bir şey yapılmaması" durumu ile ilgili senaryonun (maalesef) hala geçerli olduğunu gösteren bir güncelleme.
Sistem dinamikleri ile ilgili temel bilgilendirme de var. Tüm dündaya ders kitabı olarak okutulması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum.
2004
Systems Archetype Basics, D.Kim, V.Anderson, 1998.
Sistem düşüncesini gerçekten kullanmak, sistemi kalıpları ortaya çıkarmak, üzerinde çalışmak isteyenler için bir kitap. Her kalıp ayrıntılı olarak açıklanıyor. Nasıl bulunabileceği, davranışların nasıl grafiğe, döngüye dönüştürüleceği, örneklerle ve örnek problemlerle anlatılıyor. Uygulamacıya yönelik temel kitaplardan.
1998
Billibonk & the Big Itch, P.Ramsey, 1998.
Sistem düşüncei konusunda bir çocuk kitabı. Bir filin başından geçenler, nedensellik döngüleri ile açıklanıyor. Sistem düşüncesi ile çok küçük yaşta tanışmak isteyenlere öneririm.
1998
Systems Thinking Tools – A User’s Reference Guide, D.Kim, 2000.
Sistem düşüncesi içinde geçen araçların dinamik düşünme, yapısal düşünme ve bilgisayar destekli araçlar olarak sınıflandığı ve kısa açıklamalarının yapıldığı bir kitapçık. Konuya giriş olarak önerebilirim.
2000
Systems Thinking Basics, V.Anderson, L.Johnson, 1997.
Sistem düşüncesinin temel kavramlarının ve nedensellik diyagramlarının çok iyi anlatıldığı bir kitap. Sistem kalıpları yok.
1997
Outlearning the Wolves, D.Hutchens, 2000 (2nd ed.).
Öğrenen organizasyonlarla ilgili resimli bir hikaye. Eğlenceli. Konuyu tanıtmak için birebir.
2000
The Tip of the Iceberg, D. Hutchens, 2001.
Sistem düşüncesi ve nedensellik diyagramları ile ilgili resimli bir hikaye. Eğlenceli. Konuyu tanıtmak için birebir.
2001
Shadows of the Neanderthal, D.Hutchens, 1999. 1999
The Lemming Dilemma, D.Hutchens, 2000.
Vizyon ve misyon ile ilgili resimli bir hikaye. Eğlenceli. Konuyu tanıtmak için birebir.
2000
Principles of Systems, J.W.Forrester, 1990 (1968).
Sistem Dinamikleri konusunda yazılmış ilk kitap. Bence sistem dinamiklerini en temelden başlayarak öğrenmek için en iyi kitap. Ders notlarının derlenmesi ile oluşturulmuş.
1968
The Systems Thinking Playbook, L.Sweeney, D.Meadows, 1995.
Sistem düşüncesindeki kavramların uygulamalı olarak anlaşılmasına yönelik bir kitap. Çeşitli oyunlar var. Sistem düşüncesinin ağır olabilecek kavramlarını tanıtmak için yararlı olabilecek bir oyun kataloğu. Ben oldukça yararlandım.
1995
Beşinci Disiplin, P.Senge, Çev:A.İldeniz, A.Doğukan, 2002 (9.Baskı).
Öğrenen organizasyonların temel kitabı. Ancak Türkçesi beni çok zorladı (birkaç yıl ara ile 2kez okumak zorunda kaldım). Orijinalini öneririm. Organizasyonlara farklı bir bakış açısı öneriyor. Doğrudan uygulamaya yönelik bilgi yok. İngilizcesi okunamıyorsa, Türkçesini okumakta yarar var.
2002
Kriz ve Yenilenme, D.Hurst, Çev:E.Gürdemir, 2000.
Çok yararlandığım bir kitap. Birbirinden ilgisiz gibi görünen konuları işletme yönetiminde kullanılabilecek kavramlara örnekler halinde sunuyor. Morgan’ın Metafor gibi bir kitap. Ancak burada kompleks (ve hatta anarşik) sistemlere  daha fazla yer verilmiş. Kurumları anlamak için çok yararlı olabilir. Meraklı ve sabırlı üst yöneticilere öneririm.
2000
Systems Archetypes III, D.Kim, 2000.
Sistemik kalıpların tekrar edip durmasının altında yatan temel nedenlerden “gecikmeler” konusunda bir kitapçık. Döngülerdeki gecikmelerin fark edebilmeyi nasıl engellediği ve bunun sonuçları ile ilgili her kalıp için örnekler ve öneriler var.
2000
Systems Archetypes II, D.Kim, 2000.
Devam kitabı. Sistemik kalıpların açıklandığı ilk kitaptan sonra bu kitapta her kalıp için iyileştirmeye yönelik nasıl müdahaleler yapılabileceği ile ilgili bilgi veriliyor.
2000
Yaşayan Şirket, A.Geus, Çev:A.Ünver, 1998.
Yazar, öğrenen organizasyonlar konusunda örnek şirket olarak gösterilen Shell firmasından. Şirketi bir altsistem olarak tanımlayan, bu gözle çok ilginç sorular soran ve akıllıca yanıtlar veren bir kitap. Doğrudan uygulamaya yönelik bilgi yok. Okumakta yarar var.
1998
Systems Archetypes I, D.Kim, 2000.
Nedensellik diyagramlarından çok sık görülenlerine sistemik kalıp (systems archetype) adı verilebilir. Kitapçık bu 8 kalıp ile ilgili örnekler kullanarak bilgi veriyor. Sistem düşüncesi ile ilgili ilk kitap olarak tavsiye edebilirim.
2000
When a Butterfly Sneezes, L.Sweeney, 2001.
Her yaştan çocuklar için. Avrupa’da (veya Amerika’da) iyi bilinen çocuk hikayelerinin sistem düşüncesi bakış açısı ile yorumlanması. Hikayelerin nasıl anlatılması gerektiği ile ilgili öneriler, nedensellik döngülerinin açıklamaları var. Tek sorun Türkiye’de bu hikayeler o kadar bilinir değil. Ancak meraklısına önerebilirim.
2001
Study Notes in System Dynamics, M.Goodman, 1989.
Goodman’in MIT’de verdiği derslerin notlarından oluşturulmuş. Sistem Dinamiklerine giriş niteliğinde, model kurma konusunda bilgi verdikten sonra, çeşitli model örnekleri üzerinden konu anlatılıyor. Farklı bir bilgi bulamadım, pek yararlanamadım. Forrester’ın kitaplarını tercih ediyorum.
1989
Raslantı ve Kaos, D.Ruelle, Çev:D.Yurtören, 1995 (5.Basım).
Kaos konusunda popüler bir bilim kitabı. Determinizmin yetersizliği konusunda pek çok açıklama ve örnek var. Biraz teknik bir dili var. Karmaşıklık konusunda giriş düzeyinde birşeyler örenmek isteyenler yararlanabilir.
1995
An Introduction to General Systems Thinking, G.Weinberg, 2001 (Silver Anniversary Edition).
Sistem düşüncesi konusunda farklı bir yaklaşım. Sistem düşüncesi konusunda birkaç kitap okuduktan sonra okumakta yarar var. Sistem düşüncesinden daha çok kompleks sistemler düşünülerek hazırlanmış. Ancak konu ile ilgili çok meraklı olanların ilgisini çekebilir.
2001
Surfing The Edge Of Chaos, R.Pascale, M.Millemann, L.Gioja, 2000.
Kaotik sistemlerin davranış özelliklerinin kurumların davranışlarına örneklerle anlatıldığı bir kitap. Bildiğim kadarıyla işletme akademisyenleri tarafından biraz şişirilmiş, zorlama bir kitap olduğu düşünülüyor. Kaos konusunda ilk kitap olarak okunmamalı. Kaotik davanışların (self-organization, equilibrium, emergence, amplifiers gibi) neler olduğu ile ilgili bilgilendikten sonra kitap daha anlaşılır hale geliyor.
2000
Systems Thinking, J.Gharajedaghi, 1999.
Sistem düşüncesi konusunda farklı bir yaklaşım. Sistem düşüncesi konusunda birkaç kitap okuduktan sonra okumakta yarar var. Biraz dağınık bir anlatım var. Ayrıca sistem düşüncesi içinde tanımlanan nedensellik diyagramları, sistem kalıpları gibi yaklaşımlar yok. Bence adı yanıltıcı. Genel olarak modelleme, şirkete bütünsel bakma konusunda bir kitap. Tavsiye etmem.
1999
Öğrenen Organizasyonlar II, KalDer, 2000.
KalDer’in uzmanlık grubu tarafından yapılmış bir çalışma. Çok yüzeysel. Genel bir giriş niteliğinde. Ben pek yararlanamadım. Ayrıca öğrenen organizasyonlar ile ilgili bir kitabın sistem 5.Disiplin kitabı ile daha fazla paralelllikler içermesi gerektiğini düşünüyorum. Tavsiye etmem.
2000
Dynamic Modeling in the Health Sciences, J.L. Hargrove, 1998.
Vücudun çalışması (fizyoloji) ile ilgili çeşitli modeller. Bana çok genel geldi. Modelin basit olması istenen bir şey ama bence bu kada yüzeysel olunca içgörüye yer kalmıyor.
1998
Connected Wisdom - Living Stories about Living Systems, L.B.Sweeney, 2009.
Çeşitli kültürlerden derlenmiş 12 hikaye. Kitap tasarımı çok güzel (boyut, yazım, grafikler...). Ancak içerik yetersiz. Sistem düşüncesi kavramları ile ilişki çok zayıf veya zorlama görünüyor. Çok daha iyi hikayeler bulunabilirdi.
2009

 
 
 

Nelson P. Repenning

The world certainly needs system dynamics now more than ever. While a clich´e, it is certainly true that our social systems are more complicated, more interconnected and likely more fragile than at any previous point in the history of humankind. Worse, while we are ever more in need of a fundamentally holistic, systems-oriented perspective, there is good reason to believe that the theories and ideologies dominating social discourse are becoming more shortsighted and individualistic.

Nelson P. RepenningProfessor of Management Science and Organization Studies at the MIT Sloan School of Management

Dünyanın sistem dinamiklerine hiç bu kadar ihtiyacı olmamıştı.

Sosyal sistemlerin, insanlık tarihinde daha önce hiç olmadığı kadar karmaşık, birbirine bağımlı ve kırılgan hale geldiği, klişe de olsa, kesinlikle doğrudur.

Daha da kötüsü, bütünsel ve sistem temelli bir bakış açısına bu kadar ihtiyaç varken, toplumsal teori ve ideolojiler gittikçe daha miyop ve bireyci hale geliyor.

Steve Jobs

Creativity is just connecting things. When you ask creative people how they did something, they feel a little guilty because they didn’t really do it, they just saw something. It seemed obvious to them after a while. That’s because they were able to connect experiences they’ve had and synthesize new things.

Steve JobsAmerikalı Girişimci

Yaratcılık, sadece ilişkilendirmedir. Yaratıcı insanlara birşeyi nasıl yaptıklarını sorduğunuzda, kendilerini biraz suçlu hissederler. Çünkü gerçekte birşey yapmamışlar, sadece birşey görmüşlerdir. Zaman içinde doğal olarak böyle görmeye başlamışlardır. Yeni şeyler oluşturabilmelerinin nedeni deneyimlerini ilişkilendirebilmiş olmalarıdır.

Home

The engine of life is linkage.
Everything is linked.
Nothing is self-sufficient.

Sharing is everything.

Home(2009 film)

Hayatın motoru bağlantılardır.
Herşey birbirine bağlıdır.
Hiçbir şey tek başına yeterli değildir.

Paylaşmak herşeydir.

Toplumun her kesiminde,
düşünme ve anlama yeteneğine katkı sağlamak amacıyla,
Sistem Dinamikleri yaklaşımını yaymaya çalışıyoruz…

Sistem Dinamikleri Grubu

Üç kuralımız var;

gönüllü olmak
“Sistem Dinamikleri Temel Eğitimi” almış olmak
eşit uzaklıkta olmak ( düşünce, inanç, ideoloji, politika, … ayrımı yapmamak )

Ahmet Cevgin,
Aşkın Özdağoğlu,
Ceren Akkoyun,
Emre Göktepe,
Emre Kahrıman,
Fatma Yılmaz,
Filiz Güler,
Gizem Sayat,
Güzin Özdağoğlu,
İlksen Şendil,
İpek Betiner,
Kamber Güngör,
Kübra Bolay Özemre,
Mustafa Çakır,
Müyesser Küçükince,
Nihal Kepenek,
Onur Bakıcı,
Oya Turhaner,
Ülkem Yararbaş,
Sinem Hazıroğlu,
Şeyda Topaloğlu,
Vehbi Özdemir,
Yiğit Çelikoğlu

İletişim

Görüşleriniz, önerileriniz

Adınız

Epostanız

Konu

İletiniz

 
 
 

George E. P. Box

Essentially, all models are wrong, but some are useful.

George E. P. BoxProfessor Emeritus of Statistics and of Industrial & Systems Engineering at the University of Wisconsin–Madison

Aslında tüm modeller yanlıştır, ama bazıları işe yarar.

Giriş